PAC 2028-2034: perda de entidade dentro da Unión Europea ao diluírse nun grande fondo que decidirán os Estados membros, rebaixa do orzamento nun 23%.
Unha das reclamacións do SLG, medidas de regulación dos mercados que garantan prezos, modifícase pero seguimos co Regulamento do 2013.
Galiza, 17 de xullo de 2025. Onte, mércores 16 de xullo, ao fin coñecemos a proposta da Comisión do Marco Financeiro Plurianual da Unión Europea para o período 2028-2034 e, tamén, a próxima Política Agraria Común (PAC). As novas son alarmantes para as labregas e os labregos de Galiza, como era de agardar e xa temiamos dende o Sindicato Labrego Galego-Comisións Labregas (SLG-CCLL).
Estamos nun momento clave no tema da Política Agraria Común. Onte, día 16, a Comisión presentou os regulamentos que nos van dicir como vai ser a próxima PAC a partir do ano 2028. As filtracións que tiñamos do día 14 xa nos indicaban que o futuro do PAC empeza a ser incerto. “Menos cartos, nada de regulación de mercados, desmantelamento da política agrícola común da UE e maiores desigualdades entre os agricultores e as agricultoras dos Estados membros”, denuncia Ana Rodríguez, gandeira e economista especializada na Política Agraria Común (PAC) no Sindicato Labrego Galego.
No Sindicato Labrego Galego lembramos que as propostas que fai a Comisión Europea son elaboradas polo colexio de comisarias e comisarios -por certo, con maioría do Partido Popular Europeo-
O pasado 8 de xullo, o Comité Coordinador da Coordinadora Europea Vía Campesina (ECVC), da que o Sindicato Labrego fai parte, enviou unha carta dirixida á Presidenta da Comisión, o Comisario de Agricultura e Alimentación e o Comisario de Orzamento, Loita contra a Fraude e Administración Pública arredor do futuro da PAC. “As pequenas e medianas agricultoras e agricultores solicitan un orzamento máis sólido e rexeitan calquera posibilidade de redución, que equivalería a abandonar o sector agrícola europeo, a exacerbar a crise que xa atravesan as persoas agricultoras e a socavar ao mesmo tempo os obxectivos de soberanía alimentaria, transición agroecolóxica e xustiza climática”, solicitouse no escrito. “Necesitamos un marco político europeo estábel que nos permita afastarnos da lóxica dos acordos de libre comercio que promoven, entre outros, o acordo UE-Mercosur, que exerce aínda máis presión para reducir os prezos de produción que reciben as persoas agricultoras e leva a estas últimas á súa extinción”, cuestionouse, entre outros aspectos [anexamos a carta ao final deste comunicado]. Nesta carta xa alertabamos que non se admitiría unha redución do orzamento e unha renacionalización da PAC.
Unha das reclamacións do Sindicato Labrego Galego é a reformulación do Regulamento da Organización Común de Mercados, é dicir a regulación dos mercados. Publicada a normativa encontrámonos con que este vai que quedar practicamente como está, xa que as modificacións que se propoñen son mínimas. “Como sempre, imos centrar o debate nestes próximos anos en falar das subvencións, do recorte de fondos e da distribución dos cartos e non lle vai dedicar ninguén ningún tempo nin esforzo a este Regulamento, queda fóra do debate. A historia repítese, igual que na reforma anterior”, sinala Rodríguez. O Regulamento (UE) n.º 1308/2013 do Parlamento Europeo e do Consello establece as normas fundamentais da organización común de mercados dos produtos agrícolas (OCM). Parece que para o período 2028-2034, concederase apoio financeiro ás medidas establecidas neste Regulamento pero só se modifica lixeiramente e seguimos co Regulamento do 2013. As intervencións sectoriais volven a este Regulamento (saíran na reforma do 2022) e hai un capítulo novo que teremos que analizar: “Dispoñibilidade de subministros en tempos de emerxencias e crises graves. Reservas de produtos agrícolas”.
En canto á Política Agraria Común, desaparece como fondo propio, xa que “vai estar metida no sobre que se lle dá aos estados membros con todos os fondos para as distintas actuacións, é dicir, definitivamente a PAC perde entidade dentro da Unión Europea, o que é un cambio substancial nesta política da UE e dinos ate que punto, para a Comisión Europea, a alimentación das persoas deixou de ser unha prioridade e as prioridades son a defensa, a dixitalización” engade a economista. Algunhas cuestións da proposta do Regulamento do Parlamento e do Consello polo que se establecen as condicións para a aplicación do apoio da Unión á Política Común Agrícola para o período 2028-2034:
Non hai fondos PAC en exclusiva o que, a priori, fai que pa PAC deixe de ser unha política importante e quede convertida nun apoio pequeno á renda . Entra dentro doutros fondos máis amplos. Polo tanto, deixamos de falar dos dous piares e imos empezar a falar do Fondo Nacional de Política Rural. Temos que ver como é o financiamento porque tamén se fala de cofinanciamento dos Estados e non só das medidas que tradicionalmente eran do piar dous e estaban cofinanciadas.
A condicionalidade mantense aínda que parece moito máis simple e quedan fóra as pequenas persoas agricultoras: Requisitos de xestión, normas sobre condicionalidade social, normas sobre prácticas de protección.
Mantense un pago básico, pero cambiámoslle o nome outra vez. Agora pasará a chamarse axuda á renda decrecente en función da superficie.
Vai estar restrinxido para as persoas xubiladas ou que teñen poucos ingresos da agricultura ou gandería.
Regresividade neste pago a partir dos 20.000 euros (que en Galiza ninguén cobra).
Máis posibilidades para pagos ás persoas en lugar das hectáreas.
As áreas medioambientais e climáticas seguirán recibindo apoio.
As normas para os pequenos e pequenas produtoras deben ser aplicadas polos Estados membros no futuro e deben ampliarse até un máximo de 3000 EUR.
Os Estados membros deben ofrecer pagos para instrumentos de xestión de riscos.
Mantense LEADER.
Mantéñense os pagos acoplados pero hai cambios.
Os pagos para as zonas desfavorecidas poden seguir ofrecéndose, pero limítanse a un máximo do 2% da superficie agrícola.
Os pagos para as terras situadas en zonas protexidas poden concederse.
Préstase especial atención ao apoio ás persoas mozas e as empresas de nova creación: estratexia de renovación xeracional e paquete de inicio para persoas mozas.
Apoio a inversións de persoas agricultoras e silvicultoras.
Apoio a servizos de relevo para baixas por enfermidade, vacacións, maternidade.
Mantéñense os grupos operativos.
Mantense o servizo de asesoramento agrícola.
Analizaremos as propostas con profundidade e faremos unha valoración máis detallada.
O Sindicato Labrego Galego seguirá reivindicando unha Política Agraria Comunitaria forte e cohesionada que responda ás necesidades das persoas agricultoras e da cidadanía europea e que garanta un modelo de agricultura máis sostíbel e agroecolóxico e sistemas alimentarios de proximidade con comida sa e a prezos accesíbeis.
Bruxelas, 8 de xullo de 2025
Señora Presidenta da Comisión,
Señor Comisario de Agricultura e Alimentación,
Señor Comisario de Orzamento, Loita contra a Fraude e Administración Pública:
Asunto: Carta aberta sobre o futuro da PAC
A Coordinación Europea Vía Campesina expresa a súa profunda preocupación polos recentes sinais políticos relativas ao Orzamento Agrícola para o período 2028-2034 así como sobre a Política Agrícola Común (PAC). As pequenas e medianas agricultoras e agricultores solicitan un orzamento máis sólido e rexeitan calquera posibilidade de redución, que equivalería a abandonar o sector agrícola europeo, a exacerbar a crise que xa atravesan as persoas agricultoras e a socavar ao mesmo tempo os obxectivos de soberanía alimentaria, transición agroecolóxica e xustiza climática. Instámoslles a que teña en conta as conclusións do Diálogo Estratéxico, no que as partes interesadas de toda a cadea de valor agroalimentaria reclaman «un orzamento específico e proporcionado».
En ECVC sinalamos os graves riscos que supoñería unha renacionalización da PAC. En primeiro lugar, levaría á súa desaparición e poñería en dúbida a credibilidade da UE e o proxecto europeo. Tamén conduciría a un incremento das desigualdades entre as persoas agricultoras europeas e aumentaría a alta competencia dentro da propia Unión Europa, o que aceleraría aínda máis a desaparición das pequenas e medianas granxas agrícolas, que son esenciais para a soberanía alimentaria europea e o modelo de agricultura diversificado. Tamén supoñería un revés para os compromisos climáticos e ambientais. No continente que máis rápido se quenta do mundo, a agricultura require un apoio masivo para a transición agroecolóxica.
A soberanía alimentaria require unha PAC sólida. Necesitamos un marco político europeo estábel que nos permita afastarnos da lóxica dos acordos de libre comercio que promoven, entre outros, o acordo UE-Mercosur, que exerce aínda máis presión para reducir os prezos de produción que reciben as persoas agricultoras e leva a estas últimas á súa extinción.
A continuación, lembramos a postura pola que apostan miles agricultoras a agricultores, apoiadas por vinte ministras e ministros de Agricultura na súa carta do 3 de xuño:
• Un orzamento sólido para a PAC que garanta uns ingresos dignos ás persoas agricultoras e medios para a transición. A principal solicitude nas manifestacións agrícolas en toda a UE o ano pasado era garantir prezos xustos para as persoas agricultoras. O orzamento da PAC debe incluír esta demanda, pero non só iso: as axudas da PAC deberán redistribuírse para apoiar ás pequenas e medianas granxas e promover a substitución xeracional, a transición agroecolóxica e a xestión de crise. Ademais, as crises climáticas e sanitaria xa teñen un grave impacto na agricultura do continente. A maioría das granxas necesita esta transición, polo que un orzamento sólido é clave para reverter esta tendencia e conseguir un modelo agrícola máis resiliente.
• O rexeitamento á renacionalización, que ameaza a equidade e a cohesión europea. A PAC é un proxecto europeo común, polo que unha maior renacionalización aumentaría a competencia entre as granxas agrícolas de todo o continente ao estar suxeitas a normas e axudas diferentes dun país a outro, aínda que formen parte do mercado común.
• O mantemento de ambos os piares, reforzando o Pilar 2 reforzado para a agroecoloxía e o establecemento. A desaparición do segundo piar equivalería a abandonar a vocación sistémica, alimentaria e rural da política agrícola común. Lembramos que a UE non alcanzou ningún dos obxectivos da reforma de 2023 e tampouco logrou tres dos obxectivos que se fixaron no Tratado de Roma en 1962: ingresos satisfactorios para as persoas agricultoras, prezos xustos para as consumidoras e mercados agrícolas estábeis. Esta situación é inaceptábel e a supresión do segundo piar só empeoraría a situación, xa que este piar permite contrarrestar os efectos devastadores do axuste dos pagos do primeiro piar da PAC á superficie.
• O tope e a degresividade das axudas para a súa redistribución ás pequenas e medianas granxas que máis o necesitan.
• Unha revisión da OCM que inclúa instrumentos de regulación do mercado: propoñemos afastarnos do paradigma actual da agricultura, que depende de subvencións públicas, para que os prezos agrícolas europeos, se manteñan nun nivel estábel e remunerador para as persoas agricultoras, e supoñan a maior parte dos seus ingresos.
• A revisión da Directiva sobre prácticas comerciais desleais mediante a inclusión na lista negra de prácticas comerciais as vendas por baixo dos custos de produción.
• A saída dos acordos de libre comercio e o rexeitamento do acordo UE-Mercosur actualmente en negociación.
Europa debe escoitar a quen a alimenta. Se se ignoran estas advertencias, a ira lexítima das persoas agricultoras seguirá crecendo. As propostas actuais, ao desconectar a PAC dos seus obxectivos orixinais, non farán máis que obrigar ás agricultoras a facerse ás rúas de novo. A historia ensinounos que o enfraquecemento dos instrumentos comunitarios beneficia sempre aos máis poderosos e actúa en detrimento do ben común.
Quedamos á espera da súa resposta.
Cordialmente,
O Comité Coordinador de ECVC
6 Feb 2026
5 Feb 2026
5 Feb 2026
3 Feb 2026
3 Feb 2026
30 Xan 2026